Problem odżywiania dotyczy bardzo wielu ludzi. Zajmuje on zarówno osoby, które mają problemy z utrzymaniem właściwej wagi i narażone są na otyłość, jak i wielu osób, które żyją aktywnie i chcą przy okazji właściwie i zdrowo się odżywiać dostarczając swojemu organizmowi odpowiednich składników potrzebnych do codziennego funkcjonowania. Jest to zatem problem niezwykle złożony i bardzo obszerny, na którego temat napisano już bardzo opasłe tomy, a który ciągle wzbudza wiele kontrowersji, ciągle jest na tapecie na wielu forach internetowych i w fachowych czasopismach, a teorie wysnuwane przez wielu ekspertów często są ze sobą sprzeczne. Wszystko to powoduje, że przeciętnemu zjadaczowi chleba bardzo łatwo jest się w tym wszystkim pogubić i ciężko jest swoja wiedzę usystematyzować.
Zacznijmy od rzeczy najbardziej ogólnych, ponieważ przy układaniu zbilansowanej diety należy posiadać podstawy wiedzy z zakresu odżywiania. Wraz z pokarmem człowiek powinien dostarczyć do swojego organizmu następujące składniki pokarmowe, aby jego organizm funkcjonował właściwie:
Dodatkową i ważną rzeczą dostarczaną wraz z pożywianiem do naszego organizmu jest błonnik, który służy jako materiał ułatwiający wydalania zbędnych produktów przemiany materii z naszego organizmu.
Żeby nasza dieta była w odpowiedni sposób zbilansowana, proporcje pomiędzy wyżej wymienionymi składnikami powinny być odpowiednie. Jednak naturalnym wydaje się tu pytanie co znaczy odpowiednie? Zależy to od wielu czynników, między innymi od wieku, płci, rodzaju aktywności fizycznej, pory roku, a nawet klimatu w jakim żyjemy. Osoby młode, których organizm jest w fazie rozwoju i rozbudowy, wykazują zdecydowanie większe zapotrzebowanie na białko potrzebne właśnie do rozbudowy organizmu, niż osoby już w pełni ukształtowane, czyli kobiety ok. 22-23 lat, a mężczyźni ok. 25 roku życia. Jest to wszystko zdeterminowane genetycznie i różnorodne w całej populacji. Osoby ciężko pracujące fizycznie lub prowadzące intensywny tryb życia posiadają zwiększone zapotrzebowanie na węglowodany, które są najszybszym źródłem dostarczającym energii. Nie zdajemy sobie z tego sprawy, ale często w naszych dietach węglowodany stanowią ok. 70-80% spożywanych produktów. Natomiast tłuszcze pełnią zarówno funkcję energetyczną, jak i budulcową i ochronną, jednak ich udział w diecie nie powinien być znaczący w żadnym przypadku.
Druga ważną rzeczą, którą często słyszymy przy okazji tematu odżywiania i szczególnie odchudzania jest magiczne słowo - metabolizm. Co ono jednak oznacza i jaki ma wpływ na funkcjonowanie naszego organizmu? Otóż metabolizm jest genetycznie zdeterminowany dla każdego osobnika i mówi nam o szybkości procesu budowania i rozkładu w naszym organizmie. Metabolizm jest wypadkową tych dwóch procesów czyli katabolizmu (rozpadu) i anabolizmu (budowania), jakie nieustannie zachodzą wewnątrz każdej komórki w ciele człowieka. Żeby tego wszystkiego za bardzo nie skomplikować, to każdy kęs pokarmu organizm rozkłada na czynniki pierwsze, przetwarza i wykorzystuje do aktualnie potrzebnych mu procesów, czyli przerabia na energię lub wykorzystuje do budowy komórek i tkanek. Niestrawiona reszta jest wydalana z organizmu, gdyż po prostu zatruwa go. Zakończenie procesu dojrzewania drastycznie zmniejsza zapotrzebowanie na składniki budulcowe, gdyż od tej pory wymieniane są co jakiś czas komórki nabłonkowe, co w znaczący sposób spowalnia metabolizm całego ustroju.
To właśnie dlatego mężczyźni często dostają brzuszka w okolicy 25 lat, bo przekraczają pierwszy próg spowolnienia metabolizmu. Jeśli w tym czasie nie zadba się o sylwetkę, bardzo ciężko jest później zgubić przybrane kilogramy. U kobiet sytuacja wygląda troszkę inaczej, gdyż na metabolizm duży wpływ mają hormony, których produkcja uwarunkowana jest wieloma czynnikami związanymi z funkcjami rozrodczymi - niebezpieczeństwo przytycia po ciąży.
Jednak niezależnie od wieku i płci, trybu życia i rodzaju wykonywanego zawodu, jeśli posiadamy minimalną ilość informacji o funkcjonowaniu organizmu i spożywanych produktach możemy kontrolować swoją wagę, a dietę uczynić zdrową i całkiem przyjemną. Musimy jednak zawsze pamiętać, że w przyrodzie nie ma cudów i każde zjawisko odbywa się kosztem innego. Dlatego przestańmy wierzyć w diety cud, a zacznijmy się kształcić i wprowadzać długotrwałe i długofalowe zmiany w sposobie życia i odżywiania, a wtedy efekt jest gwarantowany i bez uszczerbku na zdrowiu. Już wkrótce napiszę więcej o odchudzaniu i podam przykłady zbilansowanych, zdrowych diet.